އީރާނުގައި އެންމެ ގިނަ ދުވަހު ސުޕްރީމް ލީޑަރުކަން ކުރެއްވި އަލީ ޚާމަނާއީ އަވަހާރަވުމަކީ އެ ގައުމުގެ ޒަމާނީ ތާރީޚުގައި އައި އެންމެ މުހިންމު އެއް ބަދަލެވެ. ތިން ޤަރުނަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު ވެރިކަން ކުރެއްވުމަށްފަހު، އޭނާ ވަކިވެދިއުމާއެކު އުފެދުނު ހުސްކަމުގެ ސަބަބުން، އީރާނުގެ ލީޑަރޝިޕާ ދެން ހަވާލުވާނީ ކާކުތޯ އާއި، އެ ގައުމުގެ ސިޔާސީ ނިޒާމަށް އަތުވެދާނެ ބަދަލުތަކާ މެދު ވަނީ ސީރިއަސް ސުވާލުތަކެއް އުފެދިފައެވެ.
1979 ވަނަ އަހަރުގެ އިސްލާމީ އިންގިލާބަށްފަހު، އީރާނުގެ ލީޑަރޝިޕް ބަދަލުވާ މިއީ އެންމެ ދެވަނަ ފަހަރު ކަމަށްވާއިރު، އެ ގައުމަށް މިހާރު ވަނީ ނުތަނަވަސް ދުވަސްވަރަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ.
ވަގުތީ ލީޑަރޝިޕަކުން ވެރިކަމާ ހަވާލުވުން
އީރާނުގެ ގާނޫނުއަސާސީގައިވާ ގޮތުން، ސުޕްރީމް ލީޑަރު އަވަހާރަވުމާއެކު ވަގުތީ ލީޑަރޝިޕް ކައުންސިލަކުން ވެރިކަމާ ހަވާލުވާނެއެވެ. މި ކައުންސިލްގައި ހިމެނެނީ ރައީސާއި، އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރާއި، އަދި ގާޑިއަން ކައުންސިލާ ގުޅުންހުރި އިސް ދީނީ އިލްމުވެރިއެކެވެ.
ދާއިމީ ސުޕްރީމް ލީޑަރަކު އިންތިޚާބު ކުރެވެންދެން ގައުމު ހިންގުމުގެ ޒިންމާ އުފުލާނީ މި ކައުންސިލުންނެވެ. މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި، ގައުމުގެ ހަމަޖެހުން ދެމެހެއްޓުމާއި، ބޭރު ގައުމުތަކާއެކު އޮންނަ ގުޅުންތައް ބެލެހެއްޓުމާއި، އަދި ސިފައިންގެ ކަންކަން ކޮންޓްރޯލް ކުރަން ޖެހޭނެއެވެ.
މި ވަގުތީ ނިޒާމަކީ ހަމަނުޖެހުން ހުއްޓުވުމަށް ފަރުމާކުރެވިފައިވާ ނިޒާމެއް ނަމަވެސް، މިހާރު އޮތް ސިޔާސީ އަދި އަސްކަރީ ނުތަނަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން މި ބަދަލު އާދަޔާ ހިލާފަށް ނާޒުކުވެގެންދެއެވެ.
ދެން އަންނަ ސުޕްރީމް ލީޑަރަކު ހޮވުން
ދެން އަންނަ ލީޑަރަކު ހޮވާނީ 'އެސެމްބްލީ އޮފް އެކްސްޕާޓްސް' އިންނެވެ. މިއީ އާންމުންގެ ވޯޓުން އިންތިޚާބުކޮށްފައިވާ ޝީޢީ ދީނީ އިލްމުވެރިންގެ 88 މެންބަރުންގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ މަޖިލީހެކެވެ.
ސުޕްރީމް ލީޑަރު އައްޔަން ކުރުމާއި އޭނާގެ މަސައްކަތްތައް ސުޕަވައިޒް ކުރުމުގެ ގާނޫނީ ބާރު މި މަޖިލީހަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މެންބަރުން ކެންޑިޑޭޓުންނާ މެދު ބަހުސްކޮށް އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށް ހަފުތާތަކެއް ނުވަތަ މަސްތަކެއް ނަގައިފާނެއެވެ.
ކެންޑިޑޭޓުންގެ ނަންތައް ރަސްމީކޮށް ކަށަވަރުކޮށްފައި ނުވި ނަމަވެސް، އިސް ދީނީ އިލްމުވެރިންނާއި، އަދި ކުރީގެ ލީޑަރުގެ ދަރިކަލުން މުޖްތަބާ ޚާމަނާއީގެ ނަން ވެސް އަންނަނީ ދެކެވެމުންނެވެ.
ކުރިމަގުގައި ވެދާނެ ގޮތްތައް
އީރާނުގެ ސިޔާސީ ކުރިމަގު އެކި ގޮތްގޮތަށް ބަދަލުވެގެން ހިނގައިދާނެއެވެ.
1. މިހާރު އޮތް ނިޒާމު ދެމިއޮތުން
އެންމެ ބޮޑަށް ބެލެވެނީ މިހާރު އޮތް އިސްލާމީ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ސިޔާސީ އޮނިގަނޑު ދަމަހައްޓާނެ ކޮންޒަވޭޓިވް ދީނީ އިލްމުވެރިއަކު އައްޔަން ކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ. މީގެ މާނައަކީ ގައުމުގެ އެތެރޭގެ ނުވަތަ ބޭރުގެ ސިޔާސަތުތަކަށް ވަގުތުން އަންނާނެ ބޮޑު ބަދަލެއް ނެތުމެވެ.
2. އަސްކަރީ ނުފޫޒު ގަދަވުން
ވެރިކަން ބަދަލުވާ މަރުހަލާގައި އިސްލާމިކް ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑް ކޯޕްސްގެ ބާރު ގަދަވެގެން ހިނގައިދާނެއެވެ. ބައެއް މުހައްލިލުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، އީރާނުގެ ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި އަސްކަރީ ލީޑަރުންގެ ދައުރު ބޮޑު ނިޒާމަކަށް ގައުމު ބަދަލުވެދާނެއެވެ.
3. އެތެރޭގެ ބާރުގެ ހަނގުރާމަ
ސިޔާސީ އެކި ފެކްޝަންތަކުގެ މެދުގައި ނުފޫޒު ހޯދުމަށް ވާދަވެރިކަން އުފެދި، އޭގެ ސަބަބުން ގައުމު ހަލަބޮލިވެ، އިސްލާހީ ބަދަލުތައް ލަސްވެގެން ހިނގައިދާނެއެވެ.
4. އާންމުންގެ ނުތަނަވަސްކަން ނުވަތަ ސިޔާސީ ބަދަލު
ބައެއް އޮބްޒާވަރުން ދެކޭ ގޮތުގައި، ލީޑަރޝިޕާ މެދު އުފެދޭ ނުތަނަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން، އިގްތިސާދީ ހާލަތާއި ސިޔާސީ ހުރަސްތަކާ މެދު ހިތްހަމަނުޖެހިފައިވާ ޒުވާނުންގެ މުޒާހަރާތަކެއް ނުވަތަ އިސްލާހަށް ގޮވާލާ ގޮވާލުންތަކެއް ފެށިދާނެއެވެ.
މި ވަގުތަކީ ތާރީޚީ ވަގުތަކަށް ވަނީ ކީއްވެ؟
އީރާނުގެ ސުޕްރީމް ލީޑަރަކީ އިންތިހާއަށް ބޮޑު ބާރުތަކެއް ލިބިގެންވާ ފަރާތެކެވެ. އޭނާ ސިފައިން ކޮންޓްރޯލް ކުރައްވައެވެ. ޝަރުއީ ދާއިރާއަށް ނުފޫޒު ފޯރުއްވައެވެ. އަދި ގައުމީ ބޮޑެތި ނިންމުންތަކުގައި އެންމެ ފަހު ބަސް ވިދާޅުވަނީ އޭނާއެވެ.
މި ސަބަބަށްޓަކައި، ދެން ހޮވޭ ލީޑަރަކީ ކުރިއަށް އޮތް އެތައް ޤަރުނަކަށް އީރާނުގެ ކުރިމަގު ބައްޓަން ކުރާނެ ފަރާތެވެ. އެއީ ގައުމު އިތުރަށް ސުލްހަވުންތޯ ނުވަތަ ހަލަބޮލިވުންތޯ ކަނޑައެޅިގެންދާނީ މި ނިންމުމުގެ މައްޗަށެވެ.
އީރާން މިހާރު އޮތީ ވަރަށް ނާޒުކު ފައްތަރެއްގައެވެ. ޚާމަނާއީ އަވަހާރަވުމަށްފަހު އަންނަ ބަދަލުތަކުން، އެ ގައުމުގައި ވެރިކަން ކުރާނީ ކޮން ބައެއްކަން އެކަނި ކަނޑައެޅުމުގެ ބަދަލުގައި، އިސްލާމީ ޖުމްހޫރިއްޔާ ދެން މިސްރާބު ޖަހާނީ ކޮން ދިމާލަކަށްކަން ވެސް އެނގިގެންދާނެއެވެ.
އީރާނަށް އަންނާނީ ހަމަޖެހުންތޯ ނުވަތަ ހަލަބޮލިކަންތޯ ބިނާވެފައިވަނީ، ދެން ހުންނަވާ އެންމެ މަތީ ލީޑަރު (ސުޕްރީމް ލީޑަރު) އައްޔަންކުރުމުގެ ކަންކަން ކިހާ އޮމާންކޮށް ކުރިއަށްދާނެތޯ އާއި، މި ތާރީޚީ ބަދަލާ މެދު އީރާނުގެ ރައްޔިތުން އަމަލުކުރާނެ ގޮތެއްގެ މައްޗަށެވެ.
